Het examenonderdeel Spreken
Hoe ziet het examen eruit?
Je zit achter een computer met een koptelefoon en microfoon. Je bekijkt korte video's met alledaagse situaties — iemand stelt je een vraag, je ziet een situatie en moet reageren — en spreekt je antwoord in. De computer neemt je antwoord op; Cito beoordeelt de opname later. Je krijgt geen direct gesprek met een examinator.
Vóór elke vraag krijg je een korte voorbereidingstijd. Gebruik die seconden om na te denken over wat je wilt zeggen. Als de opnametijd begint, hoor je een signaal.
Wat moet je kunnen?
Je reageert mondeling op gesproken vragen en situaties in alledaagse contexten:
- Jezelf voorstellen of iets over jezelf vertellen.
- Een afspraak maken of bevestigen.
- Iets uitleggen of beschrijven (je werk, je dag, een probleem).
- Reageren op een vraag of verzoek in een dagelijkse situatie.
- Om herhaling of verduidelijking vragen als je iets niet begrijpt.
Het is normaal om zenuwachtig te zijn. Spreek rustig en duidelijk — kleine grammaticafouten zijn niet erg, zolang je boodschap overkomt. Zwijgen of een antwoord overslaan kost meer punten dan een antwoord met fouten.
Hoe wordt het beoordeeld?
Cito-beoordelaars luisteren naar je opnamen en beoordelen op drie criteria:
- Begrijpelijkheid — kan een Nederlandse luisteraar je goed verstaan?
- Taakuitvoering — heb je de vraag of opdracht volledig beantwoord?
- Taalgebruik — gebruik je voldoende correcte woorden en zinnen voor A2-niveau?
Een sterk accent is geen reden voor afkeuring, zolang je verstaanbaar blijft. Tempo en vloeiendheid tellen mee, maar een kleine aarzeling of fout is geen probleem.
Hoe oefen je?
Op inburgeren.nl staan 3 gratis officiële oefenexamens Spreken in dezelfde computervorm als het echte examen — inclusief de opnamefunctie.
Let op: werkt niet in Safari
Naast de officiële oefenexamens zijn er goede manieren om dagelijks te oefenen:
- Hardop praten in het Nederlands — ook alleen, voor de spiegel of in de auto. Beschrijf wat je ziet, je dag, of wat je gaat doen.
- Neem jezelf op met je telefoon en luister terug — zo hoor je zelf wat duidelijk is en wat niet.
- Oefen situaties die op het examen kunnen voorkomen: je voorstellen, om uitleg vragen, iets bestellen, een afspraak inplannen.
- Praat Nederlands met buren, collega's, winkeliers, of via een taalmaatje-project bij de bibliotheek of gemeente.
Tip: zeg altijd iets, ook als je twijfelt
Veelgemaakte fouten
- Te zacht spreken. Zorg dat je microfoon je goed opneemt — spreek duidelijk en direct in de microfoon.
- Niet wennen aan de opnamesituatie. Het voelt anders dan een echt gesprek. Gebruik de oefenexamens om te wennen aan het signaal dat de opname start.
- Alleen schriftelijk oefenen. Spreken is een andere vaardigheid dan lezen of schrijven — oefen het ook echt hardop.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het examenonderdeel Spreken?
Op A2-niveau 35 minuten. Bij een ander niveau kan dit afwijken — check je examenuitnodiging voor de exacte tijd.
Praat ik met een echte examinator?
Nee. Je spreekt je antwoorden in via een microfoon en Cito beoordeelt de opname achteraf. Er is geen livegesprek.
Welke browser moet ik gebruiken om te oefenen?
Niet Safari — het oefenexamen Spreken werkt daar niet. Gebruik Chrome of Firefox, ook op een Mac of iPhone.
Wat als ik een vraag niet begrijp?
Zeg dat je het niet goed hebt verstaan en vraag of het herhaald kan worden ("Kunt u dat herhalen?"). Dat is een legitieme taalvaardigheid op A2-niveau. Zwijgen is slechter dan om herhaling vragen.
Maakt een sterk accent uit?
Nee, zolang je verstaanbaar bent. Cito beoordeelt begrijpelijkheid, niet accentloosheid. Spreek rustig en articuleer duidelijk — een accent is geen probleem.